'
Text Size
Po Czwarte Je?li czujesz, ?e my?lisz, to si? mylisz




Od czasu do czasu, gdy trafiam na szczególnie mocno ufortyfikowane bastiony bezmy?lno?ci, za ?udz?cymi sza?cami pozornej dyskusji ze zdziwieniem ponownie odkrywam tego samego potwora. Jest to rodzaj wynaturzenia racjonalno?ci, które najkrócej móg?bym okre?li? jako mylenie emocji z my?leniem. Sprawa jest prosta, wi?c s?dz?, i? w miar? ?atwo i bezbole?nie uda mi si? j? wy?o?y?.


Zaczn? klasycznie, od krótkiego zdefiniowania podstawowych poj??, tak by jasne by?o o co mi si? tutaj rozchodzi, co z czym i na jakiej podstawie ze sob? zestawiam. I tak my?lenie to proces kojarzenia i wnioskowania przeprowadzany na elementach ludzkiej pami?ci. Z kolei emocja to sta?a predyspozycja poznawcza i behawioralna. Uzna?bym j? za swego rodzaju skrót w my?leniu, bardzo funkcjonalny mechanizm s?u??cy jako gotowy schemat zachowania wobec czego?, zazwyczaj wyrobiony na podstawie uprzednich do?wiadcze? lub ewentualnie wpojony przez otoczenie. St?d nawet chwacki ?obuz z najg??bszych mateczników puszczy, który nigdy nie mia? do czynienia z czarnoskór? osob? mo?e ju? mie? wyrobion? opini? na temat takich osób i ustalon? wobec nich postaw?.

Zjawiskiem o tyle nieuniknionym, co niebezpiecznym jest mieszanie emocji z my?leniem. S?dz?, i? na rzeczy jest tu spo?eczna natura cz?owieka, która sk?ania go do komunikowania si? z innymi i wyra?ania swojej postawy, nawet je?li jest to niczym nie uzasadniona wrogo??, z?o?? czy niezrozumia?e uprzedzenie. Operowanie j?zykiem jest czynno?ci? racjonaln?, sam komunikat te? musi by? racjonalny. Werbalne wykroczenie poza poziom porykiwa? i ?wierka? wymusza na u?ytkownikach j?zyka uruchomienie intelektualnych funkcji analizuj?cych informacje i po?rednicz?cych w procesie akcja-reakcja. Efektem jest to, ?e tak cz?sto kto? racjonalnie próbuje nas przekona? o czym? co kompletnie nie jest racjonalne. Bardzo jaskrawym przyk?adem b?dzie tu stronnicza matka broni?ca racji swojego dziecka.

Ilustracj? tej tezy mo?e by? ka?da inna sytuacja, w której kto? próbuje racjonalizowa? postaw? emocjonaln?. Mówi?c swoim emocjom nadaje pozory rozumowego wywodu, tj. argumentuje, cho? w rzeczywisto?ci móg?by do komunikacji u?y? prostych odg?osów oddaj?cych jego nastroje. Wprowadza to mylne wra?enie, i? konflikt rozgrywa si? na poziomie racjonalnym, ?e da rad? go przedyskutowa?. Problemu nie da rady jednak rozwi?za? rozmow? dopóty, dopóki obydwaj dyskutanci nie b?d? operowali czysto racjonalnymi argumentami. Dialog u którego pod?o?a le?? nieujawnione emocje, emocje pomylone z my?lami, ma bardzo du?e prawdopodobie?stwo na przeistoczenie si? w otwarty konflikt, wci?? jeszcze werbalny lub ju? pozawerbalny. W gruncie rzeczy nie jest to 'przeistoczenie' lecz raczej przepoczwarzenie, osi?gni?cie dojrza?ej formy, eksplozja.

Przewrotny wniosek – technokratyczne, totalitarne pa?stwo przysz?o?ci b?dzie oparte na emocjach, a nie na rozumie. U?ci?laj?c: zamys? b?dzie racjonalny, ale wykonanie ca?kowicie oprze si? na uczuciach. To dosy? oczywiste i ma?o odkrywcze, je?li spojrzy si? na systemy po?ykaj?ce jednostk? – faszysta krzycz?cy 'Hail!' razem z tysi?cem kompanów nie zastanawia si? czy rzeczywi?cie stoi po dobrej stronie. On to wie, przynajmniej tak mu si? wydaje, bo w rzeczywisto?ci – czuje, ?e wie. Pomiesza? emocje z my?lami. To samo mo?na powiedzie? o kibolu rycz?cym na stadionie lub o bojowym wyznawcy religii. Czy statystyczny wierny usilnie zastanawia nad realn? wy?szo?ci? swojej religii? Mo?e i kiedy? si? zastanawia?, mo?e zastanowi? si? raz i na tej podstawie wytworzy? trwa?? predyspozycj? do pozytywnego warto?ciowania swojego wyznania i wywy?szania go ponad inne. Jednak zagadni?ty b?dzie broni? swojej racji w taki sposób, jakby by?a ona wci?? odnawian? zdobycz? rozumu.

Problem pomieszania emocji i my?li jest niemal zawsze powi?zany z uto?samieniem si?: On ma racj?, bo jest z mojego pa?stwa! Ma racj?, bo jest z mojego miasta! Bo jest moj? rodzin?! Bo to ja! Asymilacja z jak?? grup?, a tym samym ze stoj?cym za ni? zespo?em pogl?dów, warto?ci i interesów si?? rzeczy musi si? opiera? na uproszczeniach. Racjonalna integralno?? cz?sto jest niemo?liwa do zweryfikowania, poniewa? system jest zbyt rozleg?y, zbyt dynamiczny lub cz??? danych jest nam niedost?pna. Jedynym wyj?ciem jest wytworzenie sta?ej predyspozycji, czyli emocji i uto?samienie si? na poziomie uczuciowym. Ma to miejsce w przypadku ca?o?ci opartych na jakich? twierdzeniach, np. poszczególne teorie w obr?bie nauki czy zaufanie do konkretnego eksperta.

Jednak wi?kszo?? uto?samiania z jakim si? stykamy b?dzie raczej bazowa?o na wspólnocie interesów, pod któr? ewentualnie podpi?ty jest prosty zestaw warto?ci. Inne jeszcze pod?o?e b?dzie mia?o uto?samienie si? z samym sob?. Brzmi dosy? absurdalnie, ale te? jest straszliwym i niestety pospolitym b??dem. W dyskusji chodzi o porównywanie pogl?dów i racji, w momencie, gdy zespó? przekona? zbyt mocno uto?samimy ze sob?, ka?da perspektywa podwa?enia naszej opinii jawi si? jako ryzyko zniszczenia naszej integralno?ci. Efektem jest tzw. zacietrzewienie, czyli spazmatyczna walka o samego siebie, b??dnie pomylonego z zespo?em przekona?.

Pomieszanie uczu? i my?li jest nieuniknione. Zadanie ka?dorazowego przemy?lenia swoich postaw i argumentów jest niewykonalne ze wzgl?dów praktycznych, tym bardziej je?li uwzgl?dni si? gatunkow? niech?? ludzi do my?lenia. Bez sensu jest wi?c ?udzenie si?, i? ulegnie to zmianie. Warto by by?o jednak wyczuli? si? na to, ?e w sytuacjach alarmowych, tj. wtedy, gdy dyskusja przed?u?a si? i zaognia, nieuchronnie przeistaczaj?c si? w k?ótni?, nale?y baczniej przyjrze? si? swoim racjom, gdy? by? mo?e stoimy na b??dnym stanowisku tylko poprzez emocjonalne odniesienie do g?oszonych tre?ci.
Autor: Maciej Jurgielewicz

Share on Facebook
Dyskusja na temat artykułu na forum
Powinieneś się zalogować lub zarejestrować aby móc uczestniczyć w dyskusji.

Najnowsze na stronie

  1. (12-07-2013 00:51 - Micha?-Anio?)
  2. (23-04-2013 00:37 - Micha?-Anio?)
  3. Monsanto vs. konopie (22-04-2013 23:58 - Micha?-Anio?)
  4. Dr Bruce Lipton Birth (21-03-2013 11:09 - Micha?-Anio?)
  5. Gorzkie nasiona (13-03-2013 08:17 - Micha?-Anio?)
  6. Wizualizacje ?wi?tej Geometrii (10-03-2013 21:39 - Micha?-Anio?)
  7. Kymatica (17-12-2012 17:07 - Micha?-Anio?)
  8. Droga Rudolfa Steinera (16-12-2012 22:17 - Micha?-Anio?)
  9. Boska matematyka (06-12-2012 00:54 - Micha?-Anio?)
  10. (11-11-2012 13:50 - Micha?-Anio?)
  11. ?wi?ta Ekonomia (06-11-2012 19:16 - Micha?-Anio?)
  12. (05-11-2012 21:10 - Micha?-Anio?)
  13. ?yjemy w symulacji? (29-10-2012 20:26 - Micha?-Anio?)
  14. Dzien przed ujawnieniem (22-07-2012 19:28 - Micha?-Anio?)
  15. Dusza i fizyka kwantowa (16-07-2012 21:32 - Micha?-Anio?)
  16. Mechanika kwantowa a granice czasu i przestrzeni (16-07-2012 16:19 - Micha?-Anio?)
  17. (16-07-2012 16:12 - Micha?-Anio?)
  18. Natura rzeczywisto?ci (16-07-2012 16:06 - Micha?-Anio?)

Na forum

No posts to display.

Muzyka Online

Otwórz radio w okienku:
Ambient       wmplayer    wmplayer    wmplayer
Relaxation    wmplayer    wmplayer    wmplayer
Meditation    wmplayer    wmplayer    wmplayer

Login Form

Forum Imaginarium
Imaginarium -Facebook
ImaginariumPL - YouTube
RSS